Transformatory i rozdzielnie a podatek od nieruchomości – co zmienia się od 2025 roku?

Kwestia opodatkowania urządzeń elektroenergetycznych od lat budzi wiele kontrowersji. Transformatory, rozdzielnie czy stacje transformatorowe bywają przez organy podatkowe traktowane jako budowle, a więc objęte podatkiem od nieruchomości. To podejście, potwierdzane coraz częściej przez sądy administracyjne, może oznaczać dla firm wyższe koszty i konieczność dokładnej analizy posiadanej infrastruktury.

Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że od 2025 roku zaczną obowiązywać nowe zasady opodatkowania, wynikające ze zmiany definicji budowli w przepisach prawa budowlanego. W praktyce oznacza to, że wiele obiektów dotychczas pomijanych – w tym różnego rodzaju urządzenia techniczne i instalacje – może stać się przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W artykule wyjaśniamy:

• jakie stanowisko prezentują obecnie organy podatkowe i sądy,

• dlaczego wyrok NSA z 2020 r. ma kluczowe znaczenie,

• co zmieni się w gruncie nowych przepisów od 2025 r.,

• jak przygotować firmę na wzrost kosztów w zakresie podatku od nieruchomości,

• w jaki sposób Finexis i aplikacja Altera.app mogą pomóc w bezpiecznym przejściu przez te zmiany.

W ostatnich latach coraz częściej organy podatkowe i sądy administracyjne podnoszą kwestię, czy określone urządzenia techniczne można uznać za budowle, a tym samym objąć je podatkiem od nieruchomości. Problem dotyczy m.in. transformatorów, rozdzielni, linii elektroenergetycznych czy stacji transformatorowych.

Zgodnie z obowiązującymi regulacjami, przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości mogą być nie tylko budynki, ale także obiekt niebędący budynkiem, jeżeli spełnia kryteria wynikające z przepisów prawa budowlanego. W praktyce oznacza to, że istotne znaczenie mają:

• jego przeznaczenie i sposób ich użytkowania,

• charakterystyczny parametr lub podstawowy parametr techniczny wyznaczający funkcję obiektu,

• powiązanie z częściami budowlanymi i przegrodami budowlanymi,

• fakt, czy obiekt jest trwale związany z gruntem i posiada fundamenty.

W efekcie takie urządzenia techniczne bezpośrednio związane z procesem przesyłu energii – np. rozdzielnie czy wolnostojące instalacje przemysłowe – coraz częściej są uznawane za urządzenia budowlane traktowane jako budowle, a więc podlegające opodatkowaniu.

Czy urządzenia budowlane mogą być uznane za budowle?

Wątpliwości budzi to, że w wielu przypadkach mamy do czynienia z częściami niebędącymi budynkiem, które jednak w praktyce pełnią funkcję infrastrukturalną. Do tej kategorii zaliczane są m.in.:

• linie elektroenergetyczne wraz z podbudową słupową,

• stanowiące element sieci obiekty służące przesyłowi lub gromadzeniu ścieków,

• specjalistyczne instalacje w zakładach produkcyjnych, w tym zbiorniki czy urządzenia służące oczyszczaniu,

• zbiornik retencyjny wody uzdatnionej lub inne rozwiązania wspierające proces technologiczny.

W praktyce to, czy zostaną uznane za podlegające opodatkowaniu budowle, zależy od szczegółowej interpretacji i często wymaga interpretacji indywidualnej.

Rola prawa budowlanego w interpretacji

Podstawą do oceny jest rozumienie prawa budowlanego, a w szczególności definicja obiektu budowlanego i poszczególnych kategorii budowli. To właśnie z pomocą przegród budowlanych oraz powiązania z gruntem określa się, czy dany obiekt staje się przedmiotem opodatkowania.

Wielokrotnie zwracano uwagę, że roboty budowlane czy wynik robót budowlanych nie mogą być analizowane w oderwaniu od funkcji gospodarczej i tego, jak obiekt jest wykorzystywany. W gruncie nowych przepisów, które wejdą w życie w 2025 r., kryteria te mogą zostać jeszcze bardziej doprecyzowane.

W 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór dotyczący opodatkowania urządzeń elektroenergetycznych, w tym stacji transformatorowych oraz linii przesyłowych. Wyrok ten ujednolicił stanowisko, że tego rodzaju obiekt budowlany może być uznany za budowlę i stanowić przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie ma charakterystyczny parametr i jego przeznaczenie – jeśli urządzenie pełni funkcję budowlaną i jest trwale związane z gruntem, to powinno zostać zakwalifikowane do kategorii obiektów podlegających opodatkowaniu.

Konsekwencje wyroku dla przedsiębiorców

Wyrok miał istotny wpływ na praktykę:

• Organy podatkowe zaczęły częściej wydawać decyzje obejmujące urządzenia instalacyjne i urządzenia techniczne bezpośrednio związane z przesyłem energii.

• Podatnicy musieli liczyć się z koniecznością opodatkowania także obiektów takich jak wolnostojące instalacje przemysłowe, zbiornik retencyjny wody uzdatnionej czy przepompownia ścieków oczyszczonych.

• Wzrosła liczba spraw wymagających szczegółowej analizy i składania wniosku o interpretację indywidualną.

Wpływ na stacje transformatorowe

NSA wskazał, że stacje transformatorowe – ze względu na całość użytkową i ścisły związek z instalacjami przemysłowymi – mogą być kwalifikowane jako budowle. Oznacza to, że od 2020 r. w wielu przypadkach stanowią one przedmiot opodatkowania, a nie jedynie element techniczny.

Taki kierunek orzecznictwa oznacza dla firm dodatkowe obowiązki i wyższe koszty związane z opłatami lokalnymi, a także konieczność dopilnowania poprawności ze złożeniem deklaracji podatkowych.

Od 2025 roku wejdą w życie przepisy, które zmieniają definicję budynku oraz doprecyzowują, czym jest obiekt budowlany. To oznacza, że zmodyfikowany zostanie również katalog obiektów uznawanych za budowle, co bezpośrednio wpłynie na ich opodatkowanie podatkiem od nieruchomości.

Kluczowe zmiany w przepisach

Nowe regulacje wprowadzają m.in.:

• rozszerzenie definicji o obiekty stanowiące element sieci energetycznej,

• doprecyzowanie roli ich części budowlanych i sposobu klasyfikowania urządzeń,

• jasne wskazanie, że obiekty bezpośrednio związane z procesem przesyłu energii, jak linie elektroenergetyczne, będą traktowane jako budowle.

Potrzeby podatku od nieruchomości a nowa definicja

W praktyce oznacza to, że:

• przedmiotem opodatkowania będą nie tylko tradycyjne budowle, ale również liczne urządzenia techniczne oraz urządzenia instalacyjne,

• w zakresie części budowlanych większe znaczenie zyska sposób trwałego posadowienia i to, czy obiekt posiada fundamenty,

• nowe przepisy obejmą także obiekty wykorzystywane w zakładach produkcyjnych, np. materiały sypkie gromadzone w specjalnych zbiornikach czy instalacje służące oczyszczaniu i gromadzeniu ścieków.

Ryzyko wzrostu obciążeń podatkowych

Dla wielu firm zmiany te oznaczają konieczność:

• ponownego przeanalizowania swoich aktywów w świetle nowych przepisów,

• uwzględnienia dodatkowych obiektów w złożeniu deklaracji,

• zaplanowania budżetu na wyższe koszty związane z opłatami lokalnymi.

W efekcie nowe przepisy mogą prowadzić do znaczącego rozszerzenia grupy obiektów podlegających opodatkowaniu, co przełoży się na zwiększone obciążenia dla przedsiębiorstw.

Zmiany w przepisach i orzecznictwie powodują, że przedsiębiorstwa muszą dokładnie ocenić, które rodzaje obiektów mogą być od 2025 r. uznane za budowle i tym samym stać się przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Brak przygotowania może skutkować błędami w rozliczeniach i dodatkowymi kosztami.

Przegląd aktywów i ich klasyfikacja

• Zweryfikuj, czy posiadane urządzenia techniczne bezpośrednio związane z procesem produkcji lub przesyłu energii nie są uznane za budowle.

• Dokonaj analizy, czy obiekty takie jak pawilon sprzedaży ulicznej, zbiornik retencyjny wody uzdatnionej czy wolnostojące instalacje przemysłowe spełniają kryteria budowli w rozumieniu prawa budowlanego.

• Uwzględnij całość użytkową każdego obiektu, a nie tylko jego fragmenty, aby uniknąć sporów z organami podatkowymi.

Konsultacje i interpretacje

• Skorzystaj z pomocy doradcy podatkowego lub złóż wniosek o interpretację indywidualną, aby potwierdzić prawidłową kwalifikację obiektów.

• W przypadku obiektów takich jak przepompownia ścieków oczyszczonych czy instalacje z wyłączeniem kabli telekomunikacyjnych dowieszonych, konieczna może być szczegółowa analiza.

Złożenie deklaracji i planowanie budżetu

• Dopilnuj terminów i poprawności ze złożeniem deklaracji podatku od nieruchomości.

• Pamiętaj, że błędna klasyfikacja – np. materiały występujące w silosach czy gromadzone materiały sypkie w magazynach – może skutkować zaległościami podatkowymi.

• Zaplanuj budżet z uwzględnieniem nowych obciążeń w opłatach lokalnych, tak aby firma mogła dalej działać zgodnie z przepisami i bez ryzyka sankcji.

W obliczu zmian przepisów i nowych interpretacji sądów administracyjnych niezwykle ważne staje się posiadanie partnera, który nie tylko zadba o prawidłowe rozliczenia, ale także przeprowadzi firmę przez zawiłości w zakresie podatku od nieruchomości.

Profesjonalna księgowość dla spółek oznacza, że firma może uniknąć ryzyka związanego z błędną kwalifikacją obiektów takich jak urządzenia budowlane traktowane jako budowle czy obiekty stanowiące element sieci energetycznej. To szczególnie istotne, gdy chodzi o elementy infrastruktury – np. linie elektroenergetyczne, stacje transformatorowe czy instalacje w zakładach produkcyjnych.

Jak Finexis wspiera przedsiębiorstwa?

• Prowadzimy szczegółową analizę dokumentacji i pomagamy w prawidłowej klasyfikacji obiektów.

• Zapewniamy bezpieczeństwo w procesie ze złożeniem deklaracji podatku od nieruchomości.

• Wspieramy w interpretacji przepisów prawa budowlanego i ocenie, które obiekty mogą być uznane za podlegające opodatkowaniu.

Altera.app – technologia w służbie podatków i finansów

Dzięki naszej autorskiej aplikacji Altera.app zyskujesz dostęp do:

• stałego podglądu danych finansowych i raportów w czasie rzeczywistym,

• kontroli nad kosztami wynikającymi z celów podatku,

• łatwego monitorowania aktywów, w tym obiektów, które mogą być zakwalifikowane do kategorii budowli lub kategorii budynków,

• automatycznych przypomnień i narzędzi wspierających planowanie budżetu pod kątem opłatami lokalnymi.

Finexis – Nowoczesna Księgowość Spółek Online – łączy doświadczenie ekspertów z innowacyjną technologią, aby zapewnić spokój i bezpieczeństwo każdej firmie w świetle nowych przepisów.

VI. Podsumowanie

Zmieniające się przepisy i orzecznictwo w zakresie opodatkowania urządzeń elektroenergetycznych pokazują, że przedsiębiorstwa muszą przygotować się na nowe realia. Stacje transformatorowe, linie elektroenergetyczne czy urządzenia techniczne bezpośrednio związane z przesyłem energii coraz częściej są uznawane za budowle, a tym samym stają się przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Od 2025 roku, w świetle nowych przepisów, lista obiektów podlegających opodatkowaniu może się jeszcze bardziej rozszerzyć. To oznacza wyższe obciążenia finansowe, konieczność prawidłowego złożenia deklaracji podatku od nieruchomości i dokładnej analizy posiadanych aktywów pod kątem ich kwalifikacji w rozumieniu prawa budowlanego.

Dlatego warto skorzystać ze wsparcia ekspertów, którzy połączą wiedzę prawną i podatkową z nowoczesną technologią. Finexis – Nowoczesna Księgowość Spółek Online – oraz aplikacja Altera.app zapewniają kontrolę nad finansami, automatyczne raportowanie i bezpieczeństwo w obszarze podatków. Dzięki temu Twoja firma może działać pewnie i zgodnie z przepisami, bez ryzyka błędów i niepotrzebnych kosztów.