Zmiany w e-Sprawozdaniach Finansowych i JPK_CIT od 2024 r.

Nowelizacja przepisów dotyczących sprawozdań finansowych i JPK_CIT, obowiązująca od 1 stycznia 2024 r., wprowadza istotne zmiany, które wpływają na sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych w spółkach. Choć zmiany te wynikają z ujednolicenia klasyfikacji przychodów, kosztów i kont księgowych, dla wielu firm oznaczają konieczność aktualizacji planów kont, stosowanych oznaczeń w systemach finansowo-księgowych oraz synchronizacji danych przekazywanych do urzędu skarbowego.

W niniejszym artykule przedstawiamy:

• jak wygląda nowa klasyfikacja przychodów i kosztów w e-SF,

• co zmienia się w raportowaniu w JPK_CIT,

• jak przygotować zespół finansowy do wdrożenia zmian,

• w jaki sposób nowoczesna księgowość online – jaką oferuje Finexis – wraz z aplikacją Altera.app pomaga uniknąć błędów i zachować zgodność z przepisami.

Jeśli zależy Ci na sprawnej organizacji finansów, zgodności z regulacjami oraz automatyzacji procesów raportowania – ten poradnik to obowiązkowa lektura.

Od 1 stycznia 2024 r. weszły w życie istotne zmiany w strukturze logicznej sprawozdań finansowych, które mają bezpośredni wpływ na sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych. Nowelizacja przepisów, w tym ustawy o rachunkowości, została wdrożona przez Ministerstwo Finansów w celu zapewnienia większej spójności między danymi raportowanymi do urzędu skarbowego a dokumentacją finansową przedsiębiorstw.

Co się zmieniło w strukturach logicznych e-SF dla osób prawnych?

Nowa struktura e-SF precyzuje, w jaki sposób powinny być wykazywane przychody niepodlegające opodatkowaniu oraz dochody spółek podlegającymi opodatkowaniu. Kluczową modyfikacją jest przeniesienie przychodów ze sprzedaży materiałów z sekcji rachunku zysków i strat (jako działalność operacyjna) do pozycji pozostałych przychodów operacyjnych. W związku z tym również koszty ich zakupu nie są już klasyfikowane jako koszty uzyskania przychodów związane z podstawową działalnością operacyjną, lecz ujmowane w innych pozycjach.

Zmiana ta dotyczy wszystkich jednostek zobowiązanych do składania sprawozdań finansowych w formie elektronicznej, w tym m.in. podatników CIT oraz spółek niebędących osobami prawnymi, z wyjątkiem fundacji rodzinnych, które są raportowane według odrębnych zasad.

Wyłączenie przychodów ze sprzedaży materiałów z przychodów operacyjnych a księgi rachunkowe

W praktyce oznacza to konieczność dostosowania planu kont oraz zmiany przyporządkowania określonych operacji księgowych do nowych pozycji sprawozdawczych. Dotychczasowe znaczniki identyfikujące konta rachunkowe mogą nie być wystarczające w świetle nowych wymogów, a słownik znaczników identyfikujących nie został jeszcze zaktualizowany przez Ministerstwo Finansów.

Szczególnie wrażliwym obszarem są konta wynikowe, których struktura musi odzwierciedlać poprawne przypisanie do określonego rodzaju dochodu podlegającego opodatkowaniu. To kluczowe nie tylko dla podatników prowadzących pełne księgi, ale też dla podatników CIT, w tym przypadku pozostałych podatników CIT, których obowiązuje pełna ewidencja środków trwałych i wartości niematerialnych.

Jakie skutki ma to dla firm sporządzających sprawozdania?

Dla wielu firm, które nadal opierają się na tradycyjnych metodach ewidencji, te zmiany oznaczają nie tylko konieczność aktualizacji programów komputerowych, ale również wdrożenie nowych procedur weryfikujących zgodność dokonanych zapisów ze strukturą e-SF. W skrajnych przypadkach błędna klasyfikacja może prowadzić do powstania rozbieżności między przychodami podatkowymi wykazanymi w e-SF a danymi przesyłanymi w JPK_CIT.

Warto zaznaczyć, że zgodność między tymi dokumentami będzie coraz częściej analizowana przez krajową administrację skarbową, która zyskuje nowe narzędzia analityczne zwiększające efektywność działalności analitycznej w zakresie wykrywania nieprawidłowości.

Wraz ze zmianami struktury logicznej sprawozdań finansowych, rośnie znaczenie spójności danych przekazywanych w JPK_CIT. Dla podatników CIT to wyzwanie nie tylko merytoryczne, ale i techniczne – zwłaszcza że słowniki znaczników identyfikujących wykorzystywanych w strukturze JPK_KR_PD nie zostały jeszcze dostosowane do nowych wytycznych.

Brak aktualizacji oficjalnych słowników JPK

Ministerstwo Finansów nie opublikowało jeszcze oficjalnych wytycznych, które umożliwiłyby automatyczne przypisanie nowych kategorii do znaczników identyfikujących konta rachunkowe. To oznacza, że w praktyce wiele firm musi tymczasowo wdrożyć rozwiązania pośrednie – często wymagające ręcznej ingerencji przy przypisywaniu pozycji w strukturach JPK.

Brak spójności może prowadzić do rozbieżności między raportowanym dochodu spółek a rzeczywistą klasyfikacją przychodów i kosztów w e-SF. W takich przypadkach pojawia się również ryzyko zakwestionowania danych przez organom podatkowym.

Zagrożenie niespójności danych między e-SF a JPK_CIT w kontekście prowadzenia ksiąg rachunkowych

Nowe zasady wpływają bezpośrednio na sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych. Dane przesyłane w ramach jednolitego pliku kontrolnego muszą odzwierciedlać tę samą logikę klasyfikacyjną co sprawozdania finansowe. W przeciwnym razie podatnicy podatku dochodowego ryzykują naruszenie obowiązku spójnego raportowania.

Szczególnie problematyczne są sytuacje, w których rodzaj dowodu potwierdzającego nabycie lub numer identyfikujący fakturę w ewidencji nie odpowiada zapisom z krajowego systemu e-Faktur. Takie niezgodności mogą zaburzyć efektywność działalności analitycznej służb kontrolnych i skutkować wezwaniem do złożenia wyjaśnień.

Konieczność dostosowania kont wynikowych do przepisów o podatku CIT

W kontekście podatku CIT, nieaktualne lub niewłaściwie oznaczone konta wynikowe mogą spowodować błędną klasyfikację kosztów uzyskania przychodów, w tym także ujęcie przychodów niebędących przychodem podatkowym. Dla podatników opodatkowanych ryczałtem to może oznaczać konieczność korekt i aktualizacji wcześniejszych rozliczeń.

Z tego względu firmy powinny dokonać przeglądu stosowanych oznaczeń, z uwzględnieniem obecnych i przyszłych wymagań struktury JPK. Dotyczy to także spółek jawnych i podatkowych grup kapitałowych, których struktura wymaga dokładnego przypisania danych do odpowiednich kategorii raportowych.

Zmiany w strukturze sprawozdań finansowych i ich powiązanie z JPK_CIT wymagają od firm nie tylko czujności, ale i konkretnych działań adaptacyjnych. Dotyczy to szczególnie działów księgowości i controllingu, które odpowiadają za poprawność dokonanych zapisów oraz zgodność raportów przesyłanych do urzędu skarbowego.

Poniżej znajduje się 5 kluczowych kroków, które warto wdrożyć, aby zachować zgodność z obowiązującymi przepisami oraz uniknąć problemów w przypadku kontroli ze strony krajowej administracji skarbowej.

5 kroków, które warto wdrożyć już teraz, by prawidłowo rozliczyć koszty uzyskania przychodów

1. Zaktualizuj plan kont
   Upewnij się, że struktura Twoich kont rachunkowych odzwierciedla nowe zasady klasyfikacji kosztów i przychodów – zwłaszcza kosztów uzyskania przychodów oraz przychodów podatkowych. Zidentyfikuj, które konta mogą wymagać nowego oznaczenia zgodnie z przyszłym słownikiem znaczników identyfikujących.

2. Przeanalizuj dotychczasową klasyfikację dokumentów
   Sprawdź, czy w Twoim systemie księgowym rodzaj dowodu potwierdzającego nabycie oraz dane potwierdzające nabycie są ujmowane w sposób zgodny z aktualnymi przepisami. Pamiętaj, że błędna klasyfikacja może wpłynąć na obowiązek przekazania nieprawidłowych danych.

3. Upewnij się, że dane identyfikacyjne kontrahenta podatnika są kompletne
   Przygotuj się na to, że podatnicy prowadzący pełne księgi będą musieli w szerszym zakresie raportować dane identyfikacyjne kontrahenta podatnika w strukturach logicznych e-SF oraz JPK_CIT. Dotyczy to również przypadków rozliczeń w krajowym systemie e-Faktur.

4. Zadbaj o zgodność danych między ewidencjami
   Zweryfikuj powiązania między ewidencją środków trwałych, wartości niematerialnych, a zapisami w sprawozdaniu finansowym. Sprawdź, czy dane wykazane w formie elektronicznej odpowiadają tym ujętym w rachunku zysków i strat.

5. Wdroż system monitorowania zmian legislacyjnych
   Współpracuj z biurem rachunkowym, które nie tylko prowadzi księgi rachunkowe, ale także śledzi bieżące interpretacje Ministerstwa Finansów dotyczące życia obowiązku raportowania, w tym nowelizacji przepisów związanych z podatnikami CIT, pozostałymi podatnikami CIT, a także jednostkami niebędącymi osobami prawnymi.

Wskazówki dla zespołów księgowych i biur rachunkowych

• Twórz dokumentację wewnętrzną, która jasno określa nowe zasady przypisywania kont.

• Upewnij się, że programy komputerowe są dostosowane do aktualnych schematów logicznych oraz umożliwiają wygodne przypisanie znaczników identyfikujących konta rachunkowe.

• Regularnie przeprowadzaj testowe wygenerowanie jednolitego pliku kontrolnego, aby zidentyfikować możliwe niezgodności.

IV. Jak Finexis i Altera.app pomagają w zgodności e-SF z JPK_CIT

W dobie ciągłych zmian przepisów oraz rosnących wymagań w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych, kluczowe staje się nie tylko bieżące śledzenie regulacji, ale przede wszystkim wdrożenie narzędzi, które wspierają zgodność z nimi. Dlatego klienci wybierający Finexis – Nowoczesną Księgowość Spółek Online, zyskują dostęp nie tylko do wiedzy ekspertów, ale również do zaawansowanego narzędzia, jakim jest Altera.app.

Przewaga księgowości online wspieranej technologią

Dzięki synergii doświadczenia księgowego i technologii, Finexis pomaga firmom:

• zachować spójność między sprawozdaniami finansowymi a JPK_CIT,

• ograniczyć ryzyko błędów w przekazywanych danych,

• automatycznie weryfikować dane potwierdzające nabycie i ich zgodność z klasyfikacją kont,

• zapewnić poprawne przyporządkowanie rodzaju dochodu podlegającego opodatkowaniu do właściwych kategorii raportowych.

Altera.app wspiera użytkowników w prawidłowym raportowaniu:

• przychodów niebędących przychodem podatkowym,

• przychodów podatkowych,

• kosztów uzyskania przychodów,

• a także danych dotyczących wartości niematerialnych i środków trwałych.

Przykładowe zastosowania Altera.app w klasyfikacji kosztów i przychodów w ramach JPK_CIT

Dzięki inteligentnym algorytmom i funkcji automatycznej dekretacji, aplikacja:

• klasyfikuje dokumenty zgodnie z bieżącym schematem JPK_CIT, nawet przy braku finalnych wytycznych MF,

• umożliwia przypisanie znaczników identyfikujących do każdego dokumentu księgowego zgodnie z logiką e-SF,

• ostrzega użytkownika w przypadku niezgodności między dokumentacją a wymaganiami plików JPK.

Co ważne, system pozwala także śledzić zgodność pomiędzy numerem identyfikującym fakturę a wpisem w krajowym systemie e-Faktur – funkcja szczególnie przydatna dla podatników prowadzących rozbudowaną dokumentację zakupową.

Dlaczego warto powierzyć zgodność z przepisami Finexis?

• Nasze biuro na bieżąco analizuje zmiany legislacyjne, również w odniesieniu do przypadku podatników CIT oraz podatników opodatkowanych ryczałtem.

• Zespół specjalistów Finexis pomaga w interpretacji przepisów dotyczących jednostek niebędących osobami prawnymi, podatkowych grup kapitałowych i spółek jawnych.

• Zapewniamy pełne wsparcie techniczne i merytoryczne przy raportowaniu dochodów wolnych oraz klasyfikacji danych dla organów podatkowych.

Zamiast samodzielnie mierzyć się z ryzykiem błędów lub niedopasowania do zmieniających się struktur, lepiej zaufać rozwiązaniom, które zapewniają zgodność i przewagę konkurencyjną.

Czy muszę samodzielnie aktualizować plan kont, jeśli korzystam z biura rachunkowego?

Nie zawsze, ale warto to ustalić z biurem. W Finexis aktualizacja struktury ksiąg rachunkowych odbywa się zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Finansów, a nasi klienci są o zmianach informowani z wyprzedzeniem. Dzięki temu unikają błędów przy klasyfikacji przychodów podatkowych i kosztów uzyskania przychodów.

Co się stanie, jeśli sprawozdanie zostanie wysłane w starej strukturze logicznej?

W przypadku niezgodności ze wzorem obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., podatnicy podatku dochodowego ryzykują odrzuceniem dokumentu przez system oraz wezwaniem do korekty. W skrajnych przypadkach mogą zostać zakwestionowane niektóre dochody spółek lub dane potwierdzające nabycie środków trwałych.

Czy muszę sam aktualizować znaczniki kont rachunkowych w JPK_CIT?

Tak – jeśli używasz własnego systemu księgowego. W przeciwnym razie warto współpracować z partnerem, który zaktualizuje znaczniki identyfikujące konta rachunkowe zgodnie z bieżącym słownikiem znaczników identyfikujących. Altera.app umożliwia półautomatyczne przypisywanie tych oznaczeń, co znacznie przyspiesza cały proces.

Kiedy będą dostępne oficjalne słowniki JPK z nowymi znacznikami?

Na dzień publikacji tego artykułu Ministerstwo Finansów nie udostępniło jeszcze pełnych aktualizacji. Jednak planowana publikacja nowych struktur logicznych i znaczników nastąpi najprawdopodobniej w drugiej połowie 2025 r. W międzyczasie zaleca się stosowanie danych potwierdzających klasyfikację według obowiązujących interpretacji i komunikatów resortu.

Czy zmiany dotyczą również spółek zwolnionych z CIT?

Nie bezpośrednio, ale spółki niebędące osobami prawnymi oraz wyjątkiem fundacji rodzinnych powinny monitorować te zmiany. W wielu przypadkach, mimo że nie występuje obowiązek przesyłania e-SF lub JPK_CIT, w praktyce i tak korzystają z systemów raportujących do celów efektywności działalności analitycznej lub archiwizacji danych w formie elektronicznej.

Zmiany w strukturach logicznych sprawozdań finansowych oraz ich powiązanie z JPK_CIT to nie tylko kwestia formalna – to konkretne wyzwanie dla zespołów księgowych i właścicieli firm. Nowe zasady wymagają precyzyjnej klasyfikacji danych, dostosowania kont wynikowych, prawidłowego przypisywania znaczników identyfikujących konta rachunkowe, a także pełnej zgodności pomiędzy systemami raportowania i danymi trafiającymi do krajowej administracji skarbowej.

Warto pamiętać, że nieprzygotowanie się do tych zmian może skutkować błędami w dokumentach, a nawet wezwaniami ze strony organów podatkowych. Dlatego zamiast działać reaktywnie – warto działać strategicznie.

Jeśli szukasz sprawdzonego partnera, który zapewni Ci pełne wsparcie w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych, a jednocześnie pozwoli zautomatyzować raportowanie i zwiększyć kontrolę nad finansami – postaw na Finexis – Nowoczesną Księgowość Spółek Online.

Dzięki integracji z aplikacją Altera.app zyskujesz:

• zgodność z przepisami od pierwszego dnia,

• przejrzystość danych księgowych i raportowych,

• oszczędność czasu i eliminację błędów.

Sprawdź, jak możemy wesprzeć Twoją firmę w skutecznym i zgodnym raportowaniu – i odzyskaj spokój w finansach.