Rozporządzenie bateryjne 2025: nowe obowiązki od sierpnia i planowane przepisy w Polsce

Od sierpnia 2025 r. wchodzą w życie nowe obowiązki wynikające z rozporządzenia bateryjnego, które wprowadza jednolite zasady dla całego cyklu życia baterii w całej Unii Europejskiej. Zmiany obejmują zarówno baterie przenośne, jak i baterie przemysłowe, akumulatory do pojazdów elektrycznych oraz lekkich środków transportu. Przepisy mają na celu rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym, zmniejszenie zużycia paliw kopalnych i zwiększenie poziomu odzysku materiałów.

W artykule przedstawiamy najważniejsze kluczowe zmiany, które będą obowiązywać przedsiębiorstwa – od obowiązków związanych z selektywną zbiórką zużytych baterii, przez wprowadzenie cyfrowego paszportu baterii, aż po przygotowywane przepisy krajowe. Wyjaśniamy też, jak przygotować firmę na nowe wymogi i dlaczego warto korzystać ze wsparcia ekspertów, aby zapewnić zgodność z regulacjami w każdym państwie członkowskim.

Rozporządzenie bateryjne (UE) 2023/1542 to unijne rozporządzenie bateryjne, które ustanawia jednolite ramy prawne dotyczące całego cyklu życia baterii w Unii Europejskiej. Nowe przepisy obejmują wszystkie rodzaje ogniw – od baterii przenośnych, przez baterie przemysłowe, aż po te stosowane w pojazdach elektrycznych oraz w lekkich środkach transportu (baterie LMT). Oznacza to, że zarówno baterie przenośne, jak i baterie LMT, podlegają szczegółowym wymogom w zakresie bezpieczeństwa, zrównoważonego rozwoju oraz ograniczania wpływu na środowisko.

Nowe rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie baterii ma na celu ograniczenie wykorzystania paliw kopalnych, zwiększenie poziomu odzysku materiałów i lepsze zarządzanie obecnością substancji niebezpiecznych. W praktyce oznacza to także wprowadzenie wymogów dotyczących składu chemicznego, śladu węglowego oraz kontroli minimalnej zawartości cennych pierwiastków w nowych bateriach.

Co istotne, rozporządzenie przewiduje wdrożenie innowacyjnych rozwiązań, takich jak cyfrowy paszport baterii, który w formie elektronicznej będzie dokumentował dane o składzie chemicznym, pochodzeniu oraz procesach recyklingu. To ma zapewnić przejrzystość w całym łańcuchu dostaw i umożliwić skuteczną selektywną zbiórkę oraz kontrolę nad procesami przetwarzania zużytych baterii.

Wdrożenie tych regulacji ma znacząco wpłynąć na rynek baterii, zapewniając przewagi konkurencyjne tym podmiotom, które szybciej dostosują się do nowych wymogów. Parlament Europejski oraz Komisja Europejska podkreślają, że kluczowym celem jest rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym, który zmniejsza zużycie zasobów i wspiera zrównoważony rozwój we wszystkich państwach członkowskich.

Nowe rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie baterii wprowadza od sierpnia 2025 r. szereg nowych obowiązków dla podmiotów działających na rynku baterii w całej UE. Przepisy dotyczą zarówno producentów, jak i dystrybutorów, a także użytkowników końcowych, którzy korzystają z baterii przenośnych, baterii przemysłowych, akumulatorów stosowanych w pojazdach elektrycznych oraz w lekkich środkach transportu.

Kogo dotyczą przepisy w sprawie baterii i zużytych akumulatorów?

• Producentów – zobowiązanych do wdrażania systemów zbiórki i finansowania procesu przetwarzania zużytych baterii, zgodnie z zasadą rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

• Dystrybutorów i sprzedawców – którzy muszą przyjmować zużyte baterie przenośne od klientów i przekazywać je do odpowiedniego systemu.

• Użytkowników końcowych – mających obowiązek oddawania zużytych baterii, a nie wyrzucania ich razem z odpadami komunalnymi.

• Zakłady przetwarzania – które muszą spełniać wymogi w zakresie minimalnych poziomów odzysku materiałów i właściwego zagospodarowania substancji niebezpiecznych.

Jakie obowiązki wprowadza rozdział VIII?

• Organizacja systemów selektywnej zbiórki w każdym państwie członkowskim, obejmująca zarówno baterie LMT, jak i baterie przemysłowe.

• Wdrożenie standardów raportowania w formie elektronicznej, co pozwoli zapewnić zgodność z przepisami rozporządzenia i ułatwi kontrolę.

• Wymóg oznaczania produktów poprzez oznakowanie CE, potwierdzające zgodność z nowymi wymogami.

• Konieczność monitorowania śladów węglowych i składu chemicznego wprowadzanych na rynek produktów.

Wprowadzone kluczowe zmiany mają na celu zwiększenie przejrzystości i efektywności w zakresie selektywnej zbiórki i recyklingu. Dzięki temu system w całej Unii Europejskiej stanie się bardziej spójny, a przedsiębiorcy działający w różnych krajach będą mogli łatwiej spełniać wymagania prawne, zyskując jednocześnie realne przewagi konkurencyjne.

Choć rozporządzenie bateryjne zakładało, że od sierpnia 2025 r. zaczną obowiązywać wymogi należytej staranności, ostatecznie ich stosowanie zostało przesunięte o 2 lata. Komisja Europejska ma czas do 26 lipca 2026 r., aby przygotować wytyczne, które pomogą firmom w prawidłowym wdrożeniu nowych zasad w całej Unii Europejskiej.

Wymogi te będą dotyczyć przede wszystkim kontroli w całym łańcuchu dostaw. Rozporządzenie przewiduje, że przedsiębiorcy będą musieli badać skład chemiczny, ślad węglowy oraz procesy powiązane z pozyskiwaniem surowców, aby zapewnić zgodność z kryteriami zrównoważonego rozwoju. Obejmą one również monitorowanie warunków wydobycia, obecności substancji niebezpiecznych oraz poziomu minimalnej zawartości odzyskiwanych pierwiastków w nowych bateriach.

Dzięki zastosowaniu takich narzędzi, jak cyfrowy paszport baterii, przedsiębiorcy będą mieli możliwość dokumentowania w formie elektronicznej całego procesu – od wprowadzenia produktu na rynek, aż po etap przetwarzania zużytych baterii. To rozwiązanie ma znacząco wpłynąć na poprawę transparentności i pozwoli skuteczniej nadzorować kluczowe obowiązki wynikające z przepisów rozporządzenia.

W praktyce dla wielu podmiotów – od dużych koncernów po średnie przedsiębiorstwa – będzie to oznaczać konieczność wdrożenia systemów analitycznych, raportowania oraz dokumentowania działań w zakresie nowych wymogów. Choć może to stanowić wyzwanie, jednocześnie daje szansę na uzyskanie trwałej przewagi konkurencyjnej na rynku.

Choć rozporządzenie Parlamentu Europejskiego obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, jego skuteczność wymaga wdrożenia także odpowiednich rozwiązań w prawie krajowym. Dlatego w Polsce trwają prace nad nową ustawą o bateriach i zużytych bateriach, która zastąpi dotychczasowe przepisy.

Projektowane regulacje krajowe mają objąć m.in.:

• zasady wydawania zezwoleń i kontroli podmiotów wprowadzających na rynek baterie przenośne, baterie przemysłowe oraz ogniwa do pojazdów elektrycznych i lekkich środków transportu,

• określenie odpowiedzialności w zakresie finansowania procesów selektywnej zbiórki i przetwarzania zużytych baterii,

• sankcje i kary dla podmiotów, które nie dostosują się do nowych wymogów,

• obowiązki raportowania i gromadzenia danych w formie elektronicznej, aby zapewnić zgodność z przepisami rozporządzenia.

Planowane przepisy mają także uwzględniać wdrożenie narzędzi, takich jak cyfrowy paszport baterii, który pozwoli śledzić dane o składzie chemicznym, śladzie węglowym, a także o procesie recyklingu i poziomie odzysku materiałów. W efekcie nadzorem zostanie objęta każda bateria – zarówno nowa, jak i zużyta bateria przenośna.

Według harmonogramu prac rządu, projekt ustawy ma być przyjęty w IV kwartale 2025 r. i zacznie obowiązywać równolegle z unijnymi regulacjami. Może to znacząco wpłynąć na działalność wielu firm, które będą musiały szybko dostosować swoje procesy i dokumentację. Jednocześnie prawidłowa implementacja przepisów otworzy drogę do większej spójności i bezpieczeństwa w obszarze zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym.

Nowe regulacje obejmują nie tylko baterie przenośne, ale również ogniwa stosowane w pojazdach elektrycznych i lekkich środkach transportu. Oznacza to, że zarówno baterie LMT, jak i akumulatory przemysłowe, muszą spełniać rygorystyczne wymagania w zakresie zrównoważonego rozwoju, selektywnej zbiórki i odpowiedniego oznakowania, w tym obowiązkowego oznakowania CE.

Analiza łańcucha dostaw
Firmy powinny rozpocząć od weryfikacji całego łańcucha dostaw – począwszy od dostawców surowców, aż po procesy związane z recyklingiem i przetwarzaniem zużytych baterii. Tylko dzięki pełnej transparentności można zapewnić zgodność z przepisami rozporządzenia i uniknąć sankcji w każdym państwie członkowskim.

Wdrożenie systemu zbiórki i raportowania
Podstawowym obowiązkiem jest organizacja i finansowanie systemów selektywnej zbiórki. W praktyce oznacza to m.in.:

• przyjmowanie zużytych baterii przenośnych od użytkowników końcowych,

• przekazywanie odpadów do certyfikowanych zakładów,

• kontrolę nad osiąganiem minimalnych poziomów odzysku materiałów,

• prowadzenie sprawozdawczości w formie elektronicznej.

Monitorowanie zmian w prawie krajowym
Polska ustawa wdrażająca unijne regulacje określi szczegółowe obowiązki przedsiębiorców oraz sankcje za ich naruszenie. Dlatego konieczne jest bieżące monitorowanie nowych wymogów, które mogą znacząco wpłynąć na codzienne procesy biznesowe – od magazynowania, po transport i sprzedaż.

Wsparcie ekspertów księgowych i prawnych
Ze względu na złożoność regulacji i różnice w poszczególnych państwach członkowskich, nieocenione jest wsparcie ekspertów z zakresu prawa, podatków i księgowości. Profesjonalne doradztwo pomaga wdrożyć system zgodny z zasadą rozszerzonej odpowiedzialności producenta i utrzymać bezpieczeństwo w obszarze finansowym.

Odpowiednie przygotowanie pozwala nie tylko na spełnienie kluczowych obowiązków, ale także na wypracowanie realnej przewagi konkurencyjnej na rynku. Firmy, które jako pierwsze wdrożą wymagania dotyczące cyfrowego paszportu baterii i pełnej kontroli nad cyklem życia baterii, będą lepiej postrzegane przez klientów i kontrahentów w całej UE.

VI. Finexis i Altera.app – wsparcie w dostosowaniu do zmian zgodnie z nowym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego

Wdrożenie nowych obowiązków wynikających z rozporządzenia bateryjnego i dostosowanie procesów do wymagań w całej Unii Europejskiej to dla wielu firm duże wyzwanie. Zmiany obejmują nie tylko kwestie techniczne, takie jak skład chemiczny czy ślad węglowy każdej baterii, ale również obowiązki raportowe, finansowe i organizacyjne. W takich sytuacjach kluczowe jest wsparcie ekspertów.

Finexis – Nowoczesna Księgowość Spółek Online zapewnia kompleksową obsługę, obejmującą:

• bieżące monitorowanie zmian w prawie krajowym i unijnym,

• wsparcie w raportowaniu i archiwizacji danych w formie elektronicznej,

• doradztwo w zakresie obowiązków związanych z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta,

• pełną kontrolę nad finansami i zgodnością procesów.

Dodatkowo nasza aplikacja Altera.app wspiera przedsiębiorców w praktyce – od monitorowania nowych wymogów, przez obsługę cyfrowego paszportu baterii, aż po automatyczne raporty o poziomie odzysku materiałów i przetwarzaniu zużytych baterii. Dzięki temu możliwe jest nie tylko spełnienie regulacji, ale również budowanie trwałej przewagi konkurencyjnej na wymagającym rynku baterii.

Współpraca z Finexis to gwarancja bezpieczeństwa, spokoju i efektywności – wartości kluczowych dla biznesu działającego w obszarze objętym nowym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego.

Rozporządzenie bateryjne to jedno z najważniejszych wyzwań regulacyjnych dla rynku energetycznego i technologicznego w nadchodzących latach. Jego celem jest wprowadzenie spójnych zasad dotyczących zużytych baterii, nowych baterii, a także procesów związanych z ich zbiórką, recyklingiem i kontrolą nad składem chemicznym czy śladem węglowym.

Dostosowanie się do nowych wymogów oznacza konieczność wdrożenia systemów raportowania w formie elektronicznej, organizacji selektywnej zbiórki oraz zapewnienia zgodności z przepisami rozporządzenia w całej UE. To wyzwanie, które może jednak przełożyć się na realne korzyści – od zwiększenia przewagi konkurencyjnej, po budowę wizerunku firmy działającej zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju.

Finexis – Nowoczesna Księgowość Spółek Online – wspiera przedsiębiorstwa w tym procesie, łącząc doświadczenie ekspertów z nowoczesnymi narzędziami. Nasza aplikacja Altera.app pozwala monitorować łańcuch dostaw, śledzić cykl życia baterii, raportować w formie elektronicznej i efektywnie zarządzać danymi. Dzięki temu możesz mieć pewność, że Twoja firma spełnia wszystkie kluczowe obowiązki i działa zgodnie z regulacjami Parlamentu Europejskiego oraz Komisji Europejskiej.