Pożyczka wspólnika dla spółki z o.o.: PCC odsetki umowa księgowanie i bezpieczeństwo podatkowe

Pożyczka wspólnika to jeden z najszybszych sposobów finansowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zwłaszcza gdy kredytu bankowego nie da się uruchomić na czas. W praktyce to temat, w którym liczy się porządek w dokumentach, bo skutki mogą dotyczyć podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), VAT oraz podatku dochodowego. W artykule wyjaśniam, kiedy pożyczka wspólnika może korzystać ze zwolnienia z PCC albo kiedy PCC w ogóle nie wystąpi, jak rozumieć moment powstania obowiązku podatkowego, a także jak podejść do odsetek od pożyczki, aby nie powstało ryzyko przychodu z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego świadczenia. Pokazuję też, co powinna zawierać umowa, jak wygląda spłata pożyczki i jak zorganizować księgowanie, żeby po stronie spółki wszystko było spójne.

Kiedy opodatkowanie pożyczki ma znaczenie dla rozliczeń spółki?

Opodatkowanie pożyczki ma znaczenie zawsze, gdy pożyczki spółce udziela wspólnik albo podmiot powiązany, bo skutki mogą dotyczyć kilku podatków naraz. W praktyce trzeba ocenić, czy podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, czy występuje obowiązek podatkowy i kiedy pojawia się dzień powstania obowiązku podatkowego. Znaczenie ma też to, czy pożyczkodawca działa w charakterze podatnika VAT oraz czy udzielanie pożyczek jest dla niego elementem działalności gospodarczej. Dodatkowo wpływ może dotyczyć podatku dochodowego po stronie spółki, zwłaszcza gdy rozliczane są odsetki od pożyczki.

Pożyczka wspólnika dla spółki z o.o. jest najczęściej wybierana wtedy, gdy liczy się czas i elastyczność, a kredytów bankowych nie da się uzyskać szybko albo na warunkach akceptowalnych kosztowo.

Najczęstsze powody, dla których spółka kapitałowa sięga po finansowanie od wspólnika:
– uzupełnienie płynności na bieżące zobowiązania i podatek VAT
– finansowanie inwestycji, które będą generować przychody po czasie
– zabezpieczenie wkładu własnego do leasingu lub innej podobnej umowy
– krótkoterminowe wsparcie, zanim wpłyną należności na konto spółki

Warto pamiętać, że w przypadku pożyczek liczy się nie tylko kwota pożyczki, ale też to, jak pożyczka udzielona jest udokumentowana i jak będzie wyglądała spłata pożyczki, w tym rozliczenie ewentualnych odsetek.

Jak rozumieć pożyczki udzielonej spółce w świetle dokumentów i przelewów?

Pożyczek pieniężnych udziela się przez przeniesienie na własność określonej kwoty pieniędzy, a spółka zobowiązuje się do zwrotu tej samej kwoty. Jeżeli wartość przekracza tysiąc złotych, pożyczka udzielona spółce wymaga zachowania formy dokumentowej dla celów dowodowych, bo ułatwia to wykazanie faktu zawarcia umowy pożyczki. Najważniejsze jest, aby umowa pożyczki określała kwotę, termin, zasady spłaty i ewentualne wynagrodzenie w postaci odsetek. Dla rozliczeń kluczowa jest też chwila zawarcia umowy oraz moment udzielenia pożyczki i przepływ środków na rachunek.

W praktyce organy podatkowe zwracają uwagę na spójność dokumentów i przelewów z treścią umowy pożyczki. Najlepiej, gdy wszystko da się odtworzyć bez domysłów, również po kilku latach.

Co powinno wynikać z dokumentów, żeby pożyczki spółce były czytelne formalnie:
– umowy pożyczki podpisane zgodnie z zasadami reprezentacji po stronie spółki
– jasno opisany przelew, z którego wynika, że doszło do udzielenia pożyczki spółce
– harmonogram lub opis zasad spłaty, jeśli spółce zależy na elastyczności
– zapis, czy odsetki od pożyczki są naliczane, w jakiej wysokości i kiedy dochodzi do każdorazowej wypłaty

Jeżeli pożyczkodawca prowadzi działalność gospodarczą i udzielanie pożyczek jest elementem jego działalności gospodarczej, pojawia się dodatkowy kontekst podatku od towarów i usług. Wtedy bada się, czy udzielenie pożyczki stanowi odpłatne świadczenie usług, a jeśli tak, czy mieści się w kategorii usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, czasem także jako usługi pośrednictwa. Ten wątek rozwijamy w dalszej części artykułu.

Kiedy dokapitalizowanie spółki jest lepszym wyborem niż finansowanie długiem?

Dokapitalizowanie spółki bywa lepsze, gdy spółka potrzebuje trwałego wzmocnienia kapitałów, a nie tylko czasowego zastrzyku gotówki. Pożyczki udzielane zwiększają zobowiązania po stronie spółki i w przyszłości wymagają spłaty, często także wraz z odsetkami. Dokapitalizowanie nie tworzy obowiązku zwrotu, ale zwykle wiąże się z większą liczbą formalności i wpływem na strukturę kapitałową. Wybór zależy od celu, czasu, kosztu oraz tego, co przewiduje umowa spółki, w tym czy umowa spółki stanowi inaczej w kwestii zgód i procedur.

W praktyce, rozważając pożyczki spółce versus dokapitalizowanie spółki, często pojawia się jeszcze jeden element formalny. Jeżeli pożyczkodawcą jest członek zarządu, zawarcie umowy pożyczki co do zasady wymaga zgody zgromadzenia wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

Sytuacje, w których dokapitalizowanie częściej wygrywa z pożyczką:
– spółka kapitałowa ma już duże zobowiązania i chce poprawić wskaźniki finansowe
– planowane jest długoterminowe finansowanie bez presji na spłatę pożyczki
– wspólnicy chcą wzmocnić bazę do inwestycji, zamiast zwiększać dług

Sytuacje, w których częściej wybierana jest pożyczka:
– potrzebny jest szybki transfer środków, a formalności kapitałowe są zbyt czasochłonne
– finansowanie ma charakter pomostowy i ma być zwrócone w przewidywalnym terminie
– wspólnik chce mieć jasne zasady zwrotu, a umowa pożyczki określa terminy i warunki spłaty

Jakie czynności cywilnoprawnych obejmuje pożyczka wspólnika w praktyce?

Pożyczka pieniężna to jedna z czynności cywilnoprawnych, które co do zasady mogą być objęte podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jeżeli pożyczka udzielona nie korzysta ze zwolnienia lub nie występuje wyłączenie, podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne i pojawia się podatek PCC. Kluczowe jest ustalenie, czy chodzi o pożyczek pieniężnych dotyczące środków przekazanych na rachunek spółki oraz czy mamy do czynienia z pożyczki otrzymanej od wspólnika przez spółkę. W praktyce najwięcej błędów wynika z braku spójności pomiędzy dokumentami a przelewem, mimo że fakt zawarcia umowy pożyczki nie budzi wątpliwości.

W tym miejscu liczą się dwie kwestie: status stron oraz treść umowy. To one decydują, czy opodatkowanie pożyczki PCC w ogóle wystąpi.

Kiedy obowiązuje czynności cywilnoprawnych pcc i co to oznacza dla formalności?

Czynności cywilnoprawnych pcc obowiązuje wtedy, gdy pożyczki spółce nie spełniają warunków zwolnienia, a dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem PCC. Obowiązek podatkowy powstaje najczęściej w chwili zawarcia umowy, dlatego dniem powstania obowiązku podatkowego jest co do zasady dzień podpisania umowy pożyczki. Jeżeli jednak umowa pożyczki określa wypłatę w częściach, a wartość pożyczki nie jest oznaczona w chwili zawarcia umowy, obowiązek podatkowy powstaje także przy każdorazowej wypłacie. W takim układzie obowiązek podatkowy ciąży po stronie spółki, czyli na podatniku podatku PCC.

Formalnie oznacza to konieczność dopilnowania deklaracji i terminu wpłaty. W praktyce trzeba też ustalić, do urzędu skarbowego właściwego ma trafić rozliczenie PCC i jakie dane będą potrzebne.

Najczęściej w PCC trzeba dopilnować:
– terminu złożenia deklaracji po dniu powstania obowiązku podatkowego
– poprawnego wskazania wartości, czyli wartości pożyczki oraz kwoty pożyczki
– tego, czy pożyczka udzielona spółce spełnia przesłanki zwolnienia w ustawie o PCC
– zgodności danych w dokumentach z przelewem, bo organy podatkowe to weryfikują

Czy pożyczki spółce z o.o. zawsze wymagają złożenia PCC-3?

Nie zawsze, bo część pożyczki udzielonej spółce kapitałowej korzysta ze zwolnień przewidzianych dla takich sytuacji, w szczególności gdy finansowanie pochodzi od wspólnika. W wielu przypadkach pożyczki udzielane przez wspólnika spółce kapitałowej nie powodują konieczności składania PCC-3, o ile spełnione są warunki ustawowe. Jeżeli jednak zwolnienie nie działa, podatek PCC jest należny i trzeba przeprowadzić rozliczenie PCC. Dodatkowo czasem pojawia się wątek podatku VAT, który może wpływać na ocenę, czy podatkowi czynności cywilnoprawne w ogóle podlegają w danym układzie, gdy udzielenie pożyczki jest traktowane jako usługa w podatku od towarów i usług.

Najczęściej rozstrzygają:
– czy pożyczki otrzymanej udziela rzeczywiście wspólnik, a nie podmiot trzeci
– czy umowa pożyczki określa podstawowe parametry i nie ma rozbieżności w przelewie
– czy spełnione są przesłanki zwolnienia z PCC albo występuje wyłączenie wynikające z przepisów o podatku od towarów i usług

Kiedy odsetki są opodatkowane podatkiem po stronie wspólnika?

Odsetki od pożyczki są co do zasady przychodem po stronie pożyczkodawcy i mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Znaczenie ma to, czy pożyczkodawcą jest osoba fizyczna, spółce kapitałowej czy podmiot zagraniczny, bo zmienia się mechanizm rozliczenia. W praktyce trzeba ustalić, czy na stronie spółki pojawia się rola płatnika oraz kiedy dochodzi do każdorazowej wypłaty, bo to często determinuje moment rozpoznania przychodu. Ważne jest też, aby umowa pożyczki określała zasady naliczania odsetek i ich płatności, bo organy podatkowe patrzą na spójność zapisów z przelewami.

W tym obszarze warto dopilnować, żeby warunki pożyczki udzielonej spółce były rynkowe. Chodzi o to, aby wynagrodzenie w postaci odsetek nie budziło wątpliwości co do realności i uzasadnienia ekonomicznego.

– odsetki mogą być naliczane miesięcznie, kwartalnie albo jednorazowo na koniec okresu
– w przypadku pożyczek długoterminowych istotny jest jasny opis sposobu naliczania odsetek
– jeżeli pożyczki udzielane są pomiędzy podmiotami powiązanymi, warunki powinny dać się obronić jako rynkowe

Czy wspólnik będący podatnikiem VAT wpływa na rozliczenie odsetek?

Może wpływać, ale nie przez sam fakt bycia podatnikiem VAT, tylko przez to, czy pożyczkodawca działa w charakterze podatnika VAT w ramach działalności gospodarczej. Jeśli udzielanie pożyczek jest przedmiotem działalności gospodarczej pożyczkodawcy, udzielenie pożyczki stanowi świadczenie, które może być traktowane jako odpłatne świadczenie usług na gruncie podatku VAT. Taka usługa mieści się w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a w praktyce najczęściej korzysta ze zwolnienia na podstawie art 43 ust 1 pkt 38 ustawy o VAT. Kluczowe jest więc to, czy mamy do czynienia z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT oraz czy pożyczkodawca wykonuje usługę jako podatnik VAT.

W praktyce pojawia się też temat, czy w grę wchodzą usługi pośrednictwa, na przykład gdy finansowanie organizuje podmiot trzeci. Wtedy ocenia się, czy dana usługa spełnia przesłanki uznania jej za zwolnioną z VAT, czy też jest traktowana jako usługa opodatkowana.

– jeżeli pożyczkodawca prowadzi działalność gospodarczą i regularnie udziela finansowania, łatwiej uzasadnić działanie jako odpłatne świadczenie usług
– jeżeli pożyczkodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, zwykle nie ma mowy o usługach w VAT, ale pozostają skutki w podatku dochodowym
– przy spółkę kapitałową umowy kredytu i kredytów lub pożyczek pieniężnych znaczenie ma też dokumentowanie, kto i w jakim zakresie wykonuje świadczenie

Jak rozliczyć odsetki od pożyczki otrzymanej, gdy są naliczane okresowo?

Odsetki od pożyczki otrzymanej rozlicza się zgodnie z tym, co wskazuje umowa pożyczki określa, w tym moment naliczenia i termin zapłaty. Dla spółki kluczowe jest, czy odsetki są tylko naliczane, czy dochodzi do ich zapłaty, bo to wpływa na ujęcie księgowe oraz rozliczenia w podatku dochodowym. W praktyce trzeba też ustalić, czy na stronie spółki występują obowiązki płatnika podatku dochodowego przy wypłacie odsetek, a przy wypłatach do podmiotów zagranicznych, czy pojawia się podatek u źródła i obowiązki wobec urzędu skarbowego właściwego. Żeby uniknąć rozbieżności, harmonogram płatności powinien wynikać wprost z zapisów umowy i być spójny z przelewami.

Warto też pamiętać o ryzyku nieodpłatnego finansowania. Jeżeli pożyczka jest nieoprocentowana albo oprocentowanie jest nierynkowe, organy podatkowe mogą badać, czy po stronie spółki nie powstaje przychód z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia albo częściowo odpłatnego świadczenia.

– jeżeli odsetki są płatne okresowo, dobrze jest wskazać konkretne daty płatności i sposób liczenia podstawy
– jeżeli odsetki są kapitalizowane, musi to wynikać z umowy i być konsekwentnie wykazywane
– jeżeli spółce pożyczki są wypłacane transzami, istotne jest powiązanie naliczeń odsetek z faktycznym udzieleniem pożyczki i spłatą pożyczki

Jakie elementy powinna zawierać umowa pożyczki, żeby była spójna formalnie?

Umowy pożyczki powinny jasno opisywać, kto finansuje spółkę, na jakich warunkach i w jakim terminie nastąpi spłata pożyczki. Najważniejsze jest, aby umowa pożyczki określała kwotę pożyczki, sposób przekazania środków i zasady rozliczania wynagrodzenia w postaci odsetek, jeśli odsetki od pożyczki występują. Dla celów dowodowych liczy się fakt zawarcia umowy pożyczki, dlatego przy wartości przekraczającej tysiąc złotych należy zachować formę dokumentową. W praktyce znaczenie ma także chwila zawarcia umowy, bo od niej często liczy się terminy i dalsze rozliczenia po stronie spółki.

Co powinno być doprecyzowane, żeby pożyczka udzielona spółce była czytelna w dokumentach i przelewach:
– wartość pożyczki, waluta, termin wypłaty i termin zwrotu
– czy pożyczki udzielane są jednorazowo, czy w transzach, oraz jak wygląda harmonogram wypłat
– zasady naliczania odsetek, moment ich płatności oraz sposób rozliczenia każdorazowej wypłaty
– informacja, czy dopuszczalna jest wcześniejsza spłata pożyczki i na jakich warunkach
– powiązanie umowy z przelewem, tak aby dało się wykazać udzielenie pożyczki i źródło środków

Warto pamiętać, że pożyczka od wspólnika bywa alternatywą dla kredytów bankowych lub innej podobnej umowy, ale formalnie musi być równie precyzyjna jak umowy kredytu zawierane przez spółkę kapitałową w zakresie warunków finansowania i zwrotu.

Kto podpisuje umowę pożyczki, gdy pożyczkodawcą jest członek zarządu?

Gdy wspólnik udzielający finansowania jest jednocześnie członkiem zarządu, podpisanie umowy pożyczki po stronie spółki wymaga zastosowania szczególnej reprezentacji. W takiej sytuacji spółkę reprezentuje rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Celem jest to, aby zawarcia umowy pożyczki nie można było podważyć z powodów formalnych, nawet jeśli przelew i treść umowy są bezsporne. Niezależnie od tego warto sprawdzić, czy wewnętrzne zasady w spółce, w tym postanowienia umowy spółki, przewidują dodatkowe wymogi organizacyjne dotyczące finansowania od wspólników.

Najczęstsze elementy, które warto sprawdzić przed podpisaniem, gdy pożyczkodawcą jest członek zarządu:
– kto zgodnie z przepisami i dokumentami spółki podpisuje umowę w imieniu spółki w takiej relacji
– czy w spółce podejmuje się uchwałę zgromadzenia wspólników o powołaniu pełnomocnika do zawarcia umowy
– czy w dokumentach jest jasno opisany fakt zawarcia umowy pożyczki i sposób przekazania pieniędzy

Jak ująć pożyczkę i odsetki w księgach rachunkowych, żeby rozrachunki się zgadzały?

Księgowanie pożyczki opiera się na prawidłowym ujęciu zobowiązania, tak aby po stronie spółki było jasne, jaka jest kwota do zwrotu i jakie są warunki. Kluczowe jest oddzielenie kapitału pożyczki od kosztów finansowych, ponieważ odsetki od pożyczki ujmuje się i rozlicza inaczej niż samą wartość pożyczki. Przy pożyczce otrzymanej wypłacanej w transzach trzeba powiązać każdą transzę z zapisami umowy i potwierdzeniami przelewów, żeby ewidencja odpowiadała rzeczywistemu udzieleniu pożyczki. Dla porządku rozrachunków ważne jest też, by spłata pożyczki była ujmowana konsekwentnie, osobno kapitał i osobno odsetki, zwłaszcza gdy dochodzi do każdorazowej wypłaty odsetek.

Najczęstsze obszary, które wpływają na poprawność ewidencji:
– ujęcie wpływu środków jako pożyczki udzielonej spółce, a nie przychodu
– naliczanie odsetek zgodnie z tym, co umowa pożyczki określa
– rozdzielenie zapisów na spłatę pożyczki i płatność odsetek w postaci odsetek
– spójność rozrachunków z dokumentami potwierdzającymi fakt zawarcia umowy pożyczki

Altera.app porządkuje dokumenty i rozliczenia wokół finansowania, gdy w spółce pojawia się pożyczka udzielona, jej spłata pożyczki oraz rozliczanie wynagrodzenia w postaci odsetek. W praktyce najtrudniejsze nie jest samo zawarcia umowy pożyczki, tylko utrzymanie spójności danych w czasie. Chodzi o to, aby po stronie spółki w każdym momencie było jasne, jaka jest wartość pożyczki, jaka część została już zwrócona, kiedy przypada każdorazowej wypłaty odsetek i jak wygląda saldo rozrachunków.

W przypadku pożyczek istotne jest, żeby wszystkie pliki i informacje dało się szybko odtworzyć. Dotyczy to zarówno umowy pożyczki, jak i potwierdzeń przelewów, rozpiski odsetek, a także danych potrzebnych do rozliczeń podatkowych.

Co Altera.app pomaga uporządkować w procesie, gdy wspólnika spółce udziela finansowania:
– dokumenty powiązane z umowy pożyczki, w tym załączniki i potwierdzenia przepływu środków
– informacje o kwoty pożyczki, terminach i warunkach. Z zachowaniem logiki zgodnej z tym, co umowa pożyczki określa
– rozrachunki po stronie spółki, tak aby było jasne, kiedy następuje spłata pożyczki i jaka część zobowiązania pozostała
– kontrolę terminów, gdy odsetki od pożyczki są płatne cyklicznie. Wtedy łatwiej spiąć harmonogram z faktycznymi przelewami
– ułatwienie pracy z danymi, gdy temat dotyczy opodatkowanie pożyczki i trzeba szybko wrócić do fakt zawarcia umowy pożyczki lub ustalić, czy podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne

Jeżeli pożyczki spółce są udzielane w kilku transzach, szczególnie ważne jest zachowanie porządku. Udzielenie pożyczki spółce może wtedy wynikać z kilku przelewów, a dla poprawności rozliczeń znaczenie ma chwili zawarcia umowy oraz momenty wypłat. To właśnie w takich konfiguracjach najczęściej powstają niejasności, które później wracają przy rozliczeniach z urzędu skarbowego, zwłaszcza gdy trzeba odtworzyć dzień powstania obowiązku podatkowego lub ocenić, czy obowiązek podatkowy powstaje w danej konfiguracji.

Altera.app wspiera też bieżący porządek w dokumentach, gdy temat zahacza o podatku vat. Ma to znaczenie wtedy, gdy udzielenie pożyczki stanowi świadczenie, jest oceniane jako odpłatne świadczenie usług, a pożyczkodawca działa w charakterze podatnika vat. W takiej sytuacji łatwiej utrzymać spójność danych w obszarze towarów i usług oraz ocenić, czy mowa o czynności podlegające opodatkowaniu vat.

VI. Finexis – Nowoczesna Księgowość Spółek Online

W Finexis prowadzimy księgowość dla spółek w sposób, który porządkuje temat finansowania od wspólnika i nie zostawia miejsca na domysły. Gdy w grę wchodzi pożyczka wspólnika dla spółki z o.o pcc odsetki umowa księgowanie i bezpieczeństwo podatkowe, liczą się szczegóły. Czasem to jeden zapis w umowie, czasem termin, czasem forma podpisu. A czasem to zwykła konsekwencja w dokumentach.

W praktyce pilnujemy, żeby po stronie spółki wszystko było spójne w trzech obszarach: dokumenty, podatki i księgowanie.

Co obejmuje obsługa tego tematu w Finexis:
– weryfikacja, czy umowa spółki nie wprowadza ograniczeń oraz czy umowa spółki stanowi inaczej w zakresie zgód i procedur
– dopilnowanie, czy udzielenie pożyczki spółce wymaga zgody zgromadzenia wspólników, gdy wynika to z zapisów lub praktyki spółki
– uporządkowanie umowy i dokumentów, tak aby fakt zawarcia umowy pożyczki oraz chwili zawarcia umowy były możliwe do wykazania bez interpretacji
– poprawne księgowanie pożyczki otrzymanej i spłata pożyczki, z rozdzieleniem kapitału oraz rozliczeniem postaci odsetek
– analiza skutków w podatku od czynności cywilnoprawnych, w tym czynności cywilnoprawnych pcc oraz rozliczenie pcc, gdy podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne
– dopilnowanie formalności wobec urzędu skarbowego, w tym ustalenie urzędu skarbowego właściwego oraz terminów, gdy obowiązek podatkowy powstaje i trzeba ustalić dnia powstania obowiązku podatkowego
– ocena, czy temat zahacza o podlegające opodatkowaniu vat, gdy pożyczkodawca działa w charakterze podatnika vat i udzielanie pożyczek jest przedmiotem działalności gospodarczej
– uporządkowanie wątków, gdy udzielenie pożyczki stanowi świadczenie i wchodzi w zakres odpłatne świadczenie usług, towarów i usług lub świadczeniu usług udzielania kredytów, w tym udzielania kredytów lub pożyczek

W przypadku pożyczek kluczowe jest też, aby warunki umowy były logiczne ekonomicznie. Dotyczy to zarówno kwoty pożyczki, jak i odsetki od pożyczki, terminu spłaty oraz zasad wypłaty. Jeżeli pojawia się nieoprocentowanie, trzeba mieć świadomość ryzyka tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia i tego, jak organy podatkowe mogą oceniać nieodpłatnego świadczenia po stronie spółki.

Pożyczki pieniężnych udzielane spółce kapitałowej mogą być bezpiecznym narzędziem finansowania, o ile od początku zadbasz o formalności, sens ekonomiczny i spójność danych. Kluczowe są: fakt zawarcia umowy pożyczki, prawidłowe określenie wartości pożyczki i kwoty pożyczki, zasady naliczania odsetek w postaci odsetek oraz konsekwentne księgowanie pożyczki otrzymanej i jej rozliczeń. W obszarze PCC trzeba rozumieć, kiedy podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne i na kim obowiązek podatkowy ciąży, a w obszarze VAT, czy udzielenie pożyczki stanowi świadczenie oraz czy mieści się w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych. Jeśli całość jest poukładana od momentu zawarcia umowy, temat daje spokój podatkowy i nie wraca jako problem przy kontroli albo zamknięciu roku.