Brak CIT-15J i spółka jawna traci transparentność. Najnowsze stanowisko NSA

Brak CIT-15J może mieć dla spółki jawnej znacznie poważniejsze skutki, niż przez długi czas zakładało wiele podmiotów. Chodzi nie tylko o sam formularz czy kolejny element formalny wobec urzędu skarbowego, ale o ryzyko utraty tego, co w polskim systemie podatkowym ma dla takiej formy działalności kluczowe znaczenie, czyli transparentności podatkowej. Gdy spółka jawna nie dopełni obowiązku przekazania informacji CIT-15J w ustawowym terminie, może utracić możliwość rozliczania dochodu na poziomie wspólników i sama stać się podatnikiem CIT. Takie podejście potwierzda najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wpisuje się w niekorzystną dla części spółek linię interpretacyjną.

Problem dotyczy przede wszystkim tych przypadków, w których wspólnikami spółki jawnej nie są wyłącznie osoby fizyczne, a więc gdy w składzie wspólników pojawiają się także inne podmioty. Właśnie wtedy znaczenia nabierają regulacje z ustawy o CIT, w tym art. 1 ust. 3 oraz ust. 3 pkt 1a, które określają, kiedy spółka jawna zachowuje swój dotychczasowy model opodatkowania, a kiedy traci transparentność podatkową i staje się podatnikiem CIT. Przez lata spór dotyczył tego, czy przy niezmienionym składzie osobowym spółki jawnej trzeba ponawiać złożenie formularza przed rozpoczęciem kolejnego roku obrotowego, czy wystarcza raz przekazana informacja o jej wspólnikach.

W praktyce stawka tego sporu jest bardzo wysoka. Jeżeli bowiem spółka jawna stała się z mocy przepisów podmiotem objętym podatkiem CIT, zmienia się sposób rozliczania podatku dochodowego, pojawia się nowy zakres obowiązków i zmienia się sytuacja samych wspólników spółki. W artykule pokażemy więc, jak do tej kwestii podszedł wojewódzki sąd administracyjny, co ostatecznie przesądził Naczelny Sąd Administracyjny, jak rozumieć termin złożenia informacji, a także co zmieniło się od 2024 roku i dlaczego nowe przepisy nie zawsze rozwiązują problem za wcześniejsze lata.

Obowiązek złożenia informacji CIT-15J dotyczy tych podmiotów, którymi jest spółka jawna mająca siedzibę lub zarząd w Polsce, jeżeli jej wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne. Innymi słowy, jeżeli wśród wspólników spółki pojawia się choćby podmiot inny niż osoba fizyczna, ustawodawca wymaga ujawnienia danych o swoich wspólnikach właściwym organom. To właśnie od tego obowiązku zależy, czy spółka może pozostać transparentna podatkowo, czy też wejdzie w reżim opodatkowania podatkiem CIT. Podstawą są tu przepisy ustawy o CIT, w szczególności art. 1 ust. 3 pkt 1a, które wiążą brak tej informacji z ryzykiem utraty transparentności podatkowej.

W praktyce nie chodzi więc o sam formalny obowiązek wypełnienia formularza, ale o wskazanie, kto jest podatnikiem podatku dochodowego od dochodów osiąganych przez spółkę. Jeżeli informacja nie zostanie przekazana w sposób wymagany przez ustawę o CIT, taka spółka może zostać uznana za podmiot, który sam staje się podatnikiem CIT, zamiast rozliczania dochodu na poziomie jej wspólników. Dlatego temat CIT-15J od początku budził tak duże emocje wśród spółek jawnych mających siedzibę w Polsce i ich doradców, bo wpływa nie tylko na formalności, ale też na sam model opodatkowania w polskim systemie podatkowym.

Znaczenie ma również moment, w którym trzeba złożyć informację. Z treści formularza i wyjaśnień Ministerstwa Finansów wynikało, że co do zasady należało to zrobić przed rozpoczęciem roku obrotowego, a w określonych sytuacjach także w ciągu 14 dni, liczonych od dnia zarejestrowania spółki jawnej, od dnia zaistnienia zmian albo od innych zdarzeń wpływających na dane o podatnikach. Dotyczy to między innymi spółki jawnej powstałej z przekształcenia innej spółki, a także przypadków, gdy nastąpiły zmiany w składzie podatników lub w składzie spółki. Właśnie dlatego spór o termin złożenia informacji stał się tak istotny przy ocenie, czy brak dokumentu rzeczywiście powoduje utratę transparentności podatkowej.

W poprzednim stanie prawnym duże znaczenie miało także to, czy informację trzeba było ponawiać przed rozpoczęciem każdego kolejnego roku obrotowego, nawet wtedy, gdy w składzie wspólników lub w składzie osobowym spółki jawnej nic się nie zmieniało. Właśnie na tym tle pojawiły się rozbieżności między stanowiskiem spółek a podejściem organów podatkowych, a później również sądów administracyjnych. Od 1 stycznia 2024 r. zasady zostały uproszczone i nie trzeba już co roku ponawiać informacji, jeżeli wcześniej złożone dane pozostają aktualne, ale dla wcześniejszych lat problem nadal ma znaczenie.

Co do zasady spółka jawna nie jest samodzielnym podatnikiem podatku dochodowego, ponieważ dochód rozliczają jej wspólnicy. Ten model działa jednak tylko wtedy, gdy spółka spełnia warunki pozwalające zachować transparentność podatkową. Problem pojawia się wtedy, gdy w grę wchodzi art. 1 ustawy o CIT, a dokładniej art. 1 ust. 3 pkt 1a, zgodnie z którym określone spółki jawne mogą zostać objęte podatkiem CIT. Dotyczy to przede wszystkim takich sytuacji, w których wspólnikami spółki jawnej nie są wyłącznie osoby fizyczne, a jednocześnie nie dojdzie do prawidłowego przekazania danych o wspólnikach spółki do fiskusa. Wtedy spółka traci transparentność podatkową i sama staje się podatnikiem CIT.

W praktyce oznacza to, że jeśli w składzie wspólników lub szerzej w składzie spółki występują podmioty inne niż osoby fizyczne, to powstaje obowiązek złożenia CIT-15J. Chodzi o przekazanie danych o swoich wspólnikach do urzędu skarbowego we właściwym terminie. Jeżeli taki obowiązek nie zostanie wykonany, spółka może utracić dotychczasowy model rozliczeń i wejść w status podatnika CIT. Przepisy wiążą ten skutek nie tyle z samym faktem istnienia wspólnika będącego np. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, lecz z brakiem prawidłowej informacji wymaganej przez ustawę o CIT.

Kluczowe znaczenie ma tu brzmienie przepisów, w tym art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a, które określają, kiedy spółka jawna może zachować dotychczasowy sposób opodatkowania. Jeżeli nie zostanie dochowany obowiązek złożenia informacji CIT w odpowiednim terminie, spółka nie tylko traci możliwość rozliczania dochodu przez jej wspólników, ale sama zostaje objęta CIT. Właśnie wtedy można mówić, że spółka jawna stała się podmiotem, który rozlicza się już nie na poziomie wspólników, lecz jako odrębny podatnik. Z perspektywy praktycznej jest to przejście ze statusu spółki transparentnej do statusu spółki objętej CIT.

Warto przy tym pamiętać, że późniejsze złożenie dokumentu nie zawsze odwraca ten skutek. Z aktualnej linii orzeczniczej wynika, że jeżeli spółka raz stała się podatnikiem CIT, to co do zasady zachowuje ten status aż do likwidacji lub wykreślenia. Innymi słowy, nie wystarczy złożyć brakującej informacji po czasie, aby automatycznie odzyskać wcześniejszy model opodatkowania. Właśnie dlatego tak duże znaczenie ma nie tylko sam obowiązek, ale też termin jego wykonania oraz to, czy dana spółka była od początku objęta tym reżimem, np. od dnia zarejestrowania spółki jawnej albo od momentu, gdy nastąpiły zmiany w strukturze wspólników.

W tle tej dyskusji pojawia się też pytanie, czy taki podmiot może równolegle wybrać estoński CIT. Co do zasady jest to odrębna instytucja i nie wpływa ona na sam moment wejścia w status podatnika na podstawie art. 1 ustawy. Najpierw trzeba więc ustalić, czy spółka w ogóle podlega klasycznemu CIT z powodu niespełnienia obowiązków informacyjnych. Dopiero później można analizować, czy spełnia warunki do innych form opodatkowania. To pokazuje, że temat CIT-15J nie dotyczy wyłącznie formalności, ale przesądza o tym, kto faktycznie płaci podatek i na jakich zasadach.

Największy spór nie dotyczył samego tego, czy spółka jawna ma obowiązek przekazywania danych o wspólnikach, lecz tego, jak rozumieć art. 1 ust. 3 w praktyce. Chodziło o odpowiedź na pytanie, czy raz złożona informacja wystarcza, jeżeli w kolejnych latach nie dochodzi do zmian, czy też przed rozpoczęciem kolejnego i każdego następnego roku obrotowego trzeba ponownie przekazywać dane. Właśnie na tym tle zapadło ważne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdziło restrykcyjne podejście do obowiązków informacyjnych spółek jawnych.

W tej sprawie stanowisko spółki opierało się na założeniu, że skoro nie zmienił się krąg wspólników, to nie było potrzeby ponownego składania dokumentu. Spółka argumentowała więc, że brak kolejnej informacji nie powinien automatycznie prowadzić do utraty statusu transparentnego podatkowo. Inaczej uznały jednak organy i sądy, wskazując, że na gruncie przepisów obowiązujących do końca 2023 r. znaczenie miał nie tylko sam brak zmian w danych, ale także dochowanie obowiązku w terminie przewidzianym przez ustawę.

Dlaczego status wspólników jako osoby fizyczne ma tu kluczowe znaczenie

Znaczenie ma to, kto jest wspólnikiem spółki. Jeżeli wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, pojawia się obowiązek przekazania danych o podmiotach uczestniczących w spółce. Ustawodawca od początku różnicował sytuację takich spółek od tych, w których wspólnikami są tylko osoby fizyczne. To właśnie dlatego kwestia tego, czy w danym przypadku w ogóle trzeba było składać informację CIT-15J, była punktem wyjścia do dalszej oceny skutków podatkowych.

W ocenie sądów mechanizm z art. 1 ustawy ma charakter warunkowy. Oznacza to, że spółka może zachować rozliczenie na poziomie wspólników tylko wtedy, gdy spełni warunki wskazane w przepisach. Jeżeli zaś wśród wspólników pojawia się podmiot inny niż osoba fizyczna, samo istnienie spółki jawnej nie wystarcza, aby automatycznie zachować wcześniejsze zasady rozliczeń.

Jak udział osób prawnych wpływa na zasady opodatkowania

Jeżeli wśród wspólników są podmioty z kategorii osób prawnych, ustawodawca uznaje, że konieczne jest ujawnienie danych o strukturze właścicielskiej. W praktyce dotyczy to także sytuacji, gdy jednym ze wspólników jest np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo inny podmiot niebędący osobą fizyczną. Wtedy samo istnienie spółki jawnej nie przesądza jeszcze, że zachowa ona transparentność podatkową. Warunkiem pozostaje terminowe wykonanie obowiązków informacyjnych.

W analizowanej linii orzeczniczej sądy nie przyjęły szerokiej, łagodnej interpretacji korzystnej dla spółek. Zamiast tego uznały, że jeżeli ustawodawca wprost wiąże określony skutek z obowiązkiem informacyjnym, to brak jego realizacji może prowadzić do wejścia spółki w CIT. Właśnie dlatego udział podmiotów innych niż osoby fizyczne przesądza o dużo większym ciężarze formalnym po stronie spółki.

Czy estoński CIT ma znaczenie przy ocenie tej sprawy

W sprawach dotyczących CIT-15J czasem pojawia się pytanie, czy znaczenie ma również estoński CIT. W kontekście samego sporu o obowiązek informacyjny nie był to jednak punkt decydujący. Sąd oceniał przede wszystkim to, czy spółka spełniła warunki wynikające z art. 1 ustawy o CIT i czy mogła zachować wcześniejszy model rozliczeń. Innymi słowy, najpierw trzeba ustalić, czy spółka w ogóle nie weszła w klasyczny CIT z powodu naruszenia obowiązku formalnego.

Dopiero po ustaleniu, że spółka ma określony status podatkowy, można rozważać inne rozwiązania przewidziane w ustawie. Z tego powodu wyrok NSA nie rozstrzygał o estońskim CIT jako alternatywie, lecz o tym, czy brak informacji złożonej w odpowiednim czasie powoduje zmianę zasad opodatkowania. I właśnie w tym zakresie zapadło ostateczne rozstrzygnięcie, które dla wielu spółek okazało się niekorzystne.

W sporze o CIT-15J kluczowe znaczenie ma nie tylko to, czy spółka w ogóle miała obowiązek przekazać dane, ale również zakres tej informacji i moment jej złożenia. Formularz obejmuje dane o wspólnikach spółki oraz o podatnikach podatku dochodowego posiadających, bezpośrednio lub pośrednio, prawa do udziału w jej zysku, dlatego nie chodzi o zwykłą formalność oderwaną od skutków podatkowych. W praktyce właśnie treść informacji CIT ma pozwolić fiskusowi ocenić, czy dana spółka jawna może zachować rozliczenie na poziomie wspólników, czy też powinna zostać objęta podatkiem CIT. Oficjalne wyjaśnienia Ministerstwa Finansów oraz sam formularz wskazują też wprost, kiedy i w jakim zakresie trzeba podać dane o wspólnikach.

Przez lata największe kontrowersje budził właśnie termin złożenia informacji. Z jednej strony część spółek przyjmowała, że skoro nie nastąpiły zmiany w danych o wspólnikach, to wcześniejsza informacja pozostaje wystarczająca. Z drugiej strony organy podatkowe, a później także sądy administracyjne, broniły podejścia, zgodnie z którym przed końcem 2023 r. dokument należało złożyć przed rozpoczęciem każdego kolejnego roku obrotowego, nawet przy niezmienionym składzie. Tę właśnie wykładnię potwierdził później wyrok NSA, uznając, że obowiązek nie miał charakteru jednorazowego.

Istotne jest też to, że przepisy przewidywały kilka różnych momentów na złożenie dokumentu. Co do zasady należało złożyć informację przed rozpoczęciem roku obrotowego, ale w określonych przypadkach obowiązywał termin 14 dni. Dotyczyło to sytuacji liczonych od dnia zarejestrowania spółki jawnej, od dnia zaistnienia zmian w danych albo przy powstaniu spółki jawnej powstałej z przekształcenia innej spółki. Formularz CIT-15J wskazuje te przypadki wprost, a Ministerstwo Finansów potwierdza, że aktualizacja jest wymagana między innymi przy zmianach w danych o wspólnikach albo przy wejściu nowego podmiotu do struktury.

To właśnie dlatego sądy nie chciały zaakceptować argumentu, że brak zmian w danych automatycznie usuwa obowiązek po stronie spółki. Zdaniem sądu przepisy wiązały zachowanie statusu transparentnego nie z samym faktem, że w spółce nic się nie zmieniło, lecz z dochowaniem wymogu w odpowiednim terminie. Innymi słowy, nawet gdy w składzie wspólników lub w składzie osobowym spółki jawnej nic nowego się nie wydarzyło, wcześniejszy stan prawny i tak mógł wymagać ponownego złożenia informacji przed rozpoczęciem każdego kolejnego roku obrotowego. To właśnie na tym tle pojawiały się spory o literalne brzmienie przepisów, wykładnię celowościową i o to, czy tak surowa interpretacja respektuje zasadę proporcjonalności.

Od 1 stycznia 2024 r. zasada ta została złagodzona. Obecnie, jeżeli wcześniej złożona informacja pozostaje aktualna, spółka nie musi ponawiać jej przed kolejnym rokiem obrotowym. Nadal jednak trzeba ją aktualizować, gdy zmiana wynika z modyfikacji danych o wspólnikach lub gdy pojawią się nowe okoliczności wpływające na treść dokumentu. To oznacza, że po 2024 r. sam obowiązek nie zniknął całkowicie, ale został ograniczony do przypadków, w których rzeczywiście dochodzi do zmian. Dla wcześniejszych okresów nadal znaczenie ma jednak dawny, bardziej rygorystyczny model.

V. Co zmienia się przy likwidacji lub wykreśleniu spółki jawnej

Jeżeli spółka jawna z powodu braku informacji CIT-15J albo innego naruszenia warunków z ustawy o CIT weszła już w status podatnika CIT, to skutki tego nie kończą się wraz z późniejszym uporządkowaniem dokumentów. Aktualna linia interpretacyjna i orzecznicza przyjmuje, że taka spółka pozostaje objęta podatkiem CIT aż do likwidacji lub wykreślenia. Oznacza to, że nawet jeśli po czasie uzupełni dane o swoich wspólnikach, samo to nie przywraca automatycznie wcześniejszego modelu rozliczeń. Właśnie dlatego temat końcowego momentu bytu spółki ma tak duże znaczenie przy ocenie jej dalszych obowiązków podatkowych.

W praktyce oznacza to, że jeżeli spółka raz stała się podatnikiem CIT, to rozlicza się na tych zasadach aż do chwili definitywnego zakończenia działalności w sensie prawnym. Taki kierunek potwierdzają zarówno interpretacje, jak i najnowsze wyroki, w których podkreślono, że sam powrót do składu, w którym wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, nie musi jeszcze oznaczać odzyskania wcześniejszego modelu rozliczeń przed formalnym zakończeniem bytu spółki.

Jak ustalić obowiązki na dzień likwidacji

Przy zamykaniu działalności kluczowe znaczenie ma dzień likwidacji spółki albo formalny moment jej usunięcia z rejestru. To właśnie wtedy kończy się okres, w którym spółka pozostaje objęta CIT na podstawie przepisów dotyczących spółek jawnych. W orzecznictwie wskazuje się wprost, że taki status trwa do dnia likwidacji albo do wykreślenia z odpowiedniego rejestru, a nie tylko do momentu, gdy w praktyce przestaje ona prowadzić działalność.

Z punktu widzenia rozliczeń oznacza to konieczność prawidłowego zamknięcia ostatniego okresu podatkowego, złożenia wymaganych deklaracji i ustalenia, czy wszystkie obowiązki zostały wykonane do końca. Istotne jest więc nie tylko samo rozpoczęcie procesu zamknięcia, ale dokładne uchwycenie momentu likwidacji spółki w sensie prawnym i podatkowym. W praktyce ten moment bywa mylony z faktycznym zaprzestaniem aktywności, a to nie zawsze jest tożsame.

Które zdarzenia formalne wpływają na rozliczenia spółki

Znaczenie mają przede wszystkim wpisy w rejestrze przedsiębiorców oraz dane widoczne we właściwym rejestrze. Dopóki spółka formalnie istnieje, co do zasady nadal pozostaje uczestnikiem obrotu prawnego, a tym samym trzeba analizować jej obowiązki na gruncie CIT. Sama decyzja wspólników o zakończeniu działalności nie zawsze wystarczy, aby uznać, że byt podatkowy spółki już się zakończył.

W praktyce szczególne znaczenie mają więc takie zdarzenia jak otwarcie likwidacji, zakończenie postępowania likwidacyjnego, złożenie wniosku o wykreślenie czy sam moment jej likwidacji potwierdzony formalnie. Dopiero wtedy można bezpiecznie ustalać, czy skończył się okres, w którym spółka była objęta CIT jako odrębny podatnik. To pokazuje, że temat nie dotyczy wyłącznie interpretacji przepisów, ale też bardzo konkretnych zdarzeń rejestrowych i formalnych.

Dlaczego moment zakończenia bytu spółki ma znaczenie podatkowe

Znaczenie tego momentu wynika z samej konstrukcji przepisów. Jeżeli spółka uzyskała status podatnika CIT, to przestaje go rozliczać dopiero z chwilą formalnego końca swojego istnienia. Nie wystarcza więc samo przekonanie, że skoro zmienił się skład wspólników, uporządkowano deklaracje CIT albo ograniczono działalność, to spółka odzyska wcześniejszą transparentność podatkową jeszcze przed zamknięciem bytu prawnego. Aktualna linia sporów pokazuje, że takie podejście byłoby zbyt daleko idące.

Właśnie dlatego w praktyce tak ważne jest rozróżnienie między etapem, w którym spółka nadal istnieje, a momentem, gdy dochodzi do jej formalnego zakończenia. Dla rozliczeń liczy się nie tylko gospodarcze „wygaszenie” działalności, lecz również to, czy nastąpił prawny finał w postaci dnia likwidacji spółki albo definitywnego usunięcia jej z rejestru. Dopiero wtedy kończy się okres, w którym spółka pozostaje podatnikiem CIT na zasadach wynikających z art. 1 ustawy.

Aktualna linia orzecznicza pokazuje, że w sprawach dotyczących CIT-15J sądy przyjmują podejście bardziej formalne, niż oczekiwała część spółek. Najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdziło, że przed końcem 2023 r. obowiązek informacyjny należało realizować przed każdym kolejnym rokiem obrotowym, nawet gdy nie dochodziło do zmian w danych o wspólnikach. W praktyce oznacza to, że dla wcześniejszych lat samo przekonanie, że raz złożona informacja wystarcza, nie daje bezpieczeństwa podatkowego.

Z perspektywy rozliczeń najważniejszy wniosek jest prosty. Jeżeli spółka jawna nie dopełniła obowiązku w terminie, a jej wspólnikami nie były wyłącznie osoby fizyczne, to mogła utracić transparentność podatkową i wejść w status podatnika CIT. Taki skutek nie jest już traktowany jako czysto teoretyczny problem interpretacyjny, lecz jako realna konsekwencja wynikająca z konstrukcji ustawy o CIT, w tym z art. 1 ust. 3 pkt 1a. Właśnie dlatego temat nie dotyczy wyłącznie technicznego brzmienia formularza, ale całego modelu opodatkowania dochodu wypracowanego przez spółkę i jej wspólników.

Ważne jest także to, że najnowsze podejście NSA wzmacnia wcześniejsze stanowisko organów podatkowych, zgodnie z którym spółka, która raz stała się podatnikiem CIT, co do zasady pozostaje nim aż do dnia likwidacji spółki albo do wykreślenia z rejestru. Oznacza to, że skutków spóźnienia nie da się zawsze łatwo „cofnąć” samym późniejszym uzupełnieniem dokumentów. Dla części podmiotów spór nadal pozostaje otwarty w szczegółach, bo wcześniej pojawiały się też odmienne wyroki sądów wojewódzkich, ale obecnie kierunek wyznaczany przez NSA jest dla spółek wyraźnie bardziej rygorystyczny.

Jednocześnie trzeba oddzielić dwa porządki. Pierwszy dotyczy lat sprzed 2024 roku, gdy przepisy były surowsze i wymagały ponawiania informacji. Drugi dotyczy obecnego stanu prawnego, w którym zmiana wynika z nowelizacji i wcześniejsza informacja może pozostać skuteczna również na kolejny rok, o ile dane się nie zmieniły. To nie oznacza jednak, że wcześniejsze zaległości przestały mieć znaczenie. Dla rozliczeń historycznych nadal trzeba brać pod uwagę przepisy obowiązujące w tamtym czasie, a nie dzisiejsze, łagodniejsze zasady.

Ostateczny obraz jest więc taki, że spółka jawna z udziałem podmiotów innych niż osoby fizyczne musi traktować obowiązki informacyjne jako element decydujący o sposobie opodatkowania. W praktyce to właśnie od prawidłowego rozumienia informacji CIT, jej zakresu i terminu zależy, czy dochód będzie rozliczany przez wspólników, czy sama spółka stanie się odrębnym podatnikiem. Po najnowszych wyrokach widać wyraźnie, że sądy coraz mocniej wiążą brak wykonania obowiązku formalnego z bardzo konkretnym skutkiem materialnym, czyli wejściem spółki w CIT.

Podsumowanie

Najnowsza linia orzecznicza pokazuje, że brak CIT-15J nie jest traktowany jako drobne uchybienie formalne, ale jako zdarzenie, które może realnie wpłynąć na sposób opodatkowania, jaki stosuje spółka jawna. Jeżeli jej wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, a obowiązek przekazania danych o swoich wspólnikach nie został wykonany w ustawowym terminie, spółka może utracić transparentność podatkową i wejść w status podatnika CIT. W praktyce oznacza to przejście z modelu, w którym dochód rozliczają wspólnicy, do modelu, w którym sama spółka staje się odrębnym podatnikiem.

Z punktu widzenia rozliczeń kluczowe znaczenie ma to, że Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził restrykcyjne rozumienie przepisów obowiązujących do końca 2023 roku. Sam brak zmian w składzie wspólników lub w składzie osobowym spółki jawnej nie musiał wystarczyć, aby uznać wcześniej złożoną informację za skuteczną także na kolejny rok. To oznacza, że dla wcześniejszych okresów liczy się nie tylko treść informacji CIT, ale też moment jej przekazania i zgodność z ówczesnym brzmieniem ustawy o CIT.

Trzeba też wyraźnie oddzielić stan prawny sprzed 2024 roku od obecnych zasad. Nowelizacja uprościła obowiązki i dziś w wielu przypadkach nie trzeba ponawiać informacji, jeśli dane pozostają aktualne. Nie zmienia to jednak tego, że wcześniejsze lata są oceniane według dawnych regulacji. Właśnie dlatego wyrok NSA ma tak duże znaczenie praktyczne. Pokazuje bowiem, że w sprawach o CIT-15J sądy coraz mocniej łączą obowiązki formalne z bardzo konkretnym skutkiem materialnym, czyli objęciem spółki podatkiem CIT aż do likwidacji lub wykreślenia.